3 kwestie do rozważenia, gdy osiągniesz “Punkt wolności”

Kiedy ostatni raz obliczyłeś, jaki procent Twojego majątku netto jest związany z wartością Twojej firmy?

Kiedy zakładałeś firmę, jej wartość była prawdopodobnie znikoma. O ile nie kupiłeś lub nie odziedziczyłeś firmy, nie była ona wiele warta w momencie otwarcia, ale z biegiem czasu proporcja Twojego majątku związanego z firmą mogła wzrosnąć.

Wyobraźmy sobie hipotetycznego właściciela firmy o imieniu Piotr, który zakłada swoją firmę w wieku 30 lat. Ma trochę kapitału własnego w swoim pierwszym domu i niewielki fundusz emerytalny. Kiedy rozpoczyna działalność, jest ona bezwartościowa, więc nie jest jeszcze brana pod uwagę przy obliczaniu wartości netto Piotra.

W wieku 50 lat Piotr zgromadził majątek w wysokości 600 000 zł w swoim domu, jego fundusz emerytalny wzrósł do 400 000 zł, a jego firma rozkwitła i jest warta 4 000 000 zł. Firma Piotra urosła do 80% jego majątku netto.

Piotr wie, że pierwszą zasadą inwestowania jest dywersyfikacja, co skrupulatnie robi ze swoim kontem emerytalnym. Mimo to, nie udało mu się osiągnąć ogólnej dywersyfikacji, biorąc pod uwagę sukces jego firmy.

Co więcej, być może nieświadomie przekroczył coś, co nazywa się “Punktem Wolności”, czyli moment, w którym wpływy netto (tj. po odliczeniu podatków i wydatków) ze sprzedaży firmy dadzą mu wystarczająco dużo pieniędzy, aby mógł wygodnie żyć do końca życia. Twój styl życia determinuje Twój Freedom Point, ale kiedy go przekroczysz, warto zastanowić się nad ryzykiem, jakie podejmujesz.

Jeśli ta pandemia czegoś nas nauczyła, to tego, że nic nie jest pewne, a dobrze prosperująca firma jednego dnia może z dnia na dzień zmienić się w firmę walczącą o przetrwanie. Jeśli Twoja firma stanowi większość Twojego majątku netto, a jej sprzedaż przyniosłaby Ci wystarczająco dużo pieniędzy, aby przejść na emeryturę, nie ma żadnego finansowego powodu, aby nadal być właścicielem firmy. Możesz czerpać przyjemność z wyzwań, kontaktów społecznych i kreatywnego procesu prowadzenia firmy, ale utrzymywanie jej może być niepotrzebnie ryzykowne.

Jeśli przekroczyłeś punkt wolności i chcesz się zdywersyfikować, ale nadal nie chcesz przejść na emeryturę, masz kilka opcji:

Sprzedaż pakietu mniejszościowego: W przypadku dokapitalizowania mniejszościowego sprzedajesz mniej niż połowę swoich udziałów. Często sprzedawana inwestorowi finansowemu, np. grupie private equity, rekapitalizacja mniejszościowa pozwala zdywersyfikować majątek netto przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad firmą.

Sprzedaż pakietu większościowego: W przypadku rekapitalizacji większościowej sprzedajesz ponad połowę swoich udziałów inwestorowi, który najprawdopodobniej poprosi Cię o dalsze prowadzenie firmy przez kolejne lata. W ten sposób możesz zróżnicować swój majątek, zachować część kapitału w firmie na wypadek sprzedaży przez inwestora i nadal prowadzić firmę.

Earn-out: Kiedy sprzedajesz swoją firmę, prawdopodobnie będziesz musiał zgodzić się na pewien okres przejściowy. Jednym z najbardziej popularnych jest tzw. earn-out, gdzie zgadzasz się kontynuować prowadzenie firmy jako oddziału firmy nabywcy przez określony okres czasu. Okres ten może wynosić zaledwie rok lub nawet siedem lat, ale średnia wynosi trzy lata. Dlatego też, jeżeli przekroczyłeś już punkt wolności i widzisz, że chciałbyś ustąpić ze stanowiska w ciągu najbliższych trzech do pięciu lat, warto rozważyć możliwość earn-out.

Budowanie udanego biznesu jest satysfakcjonujące, ale kiedy twój osobisty bilans wymyka się spod kontroli, warto rozważyć ryzyko, jakie bierzesz na swoje barki i opcje, jakie masz, aby podzielić się jego częścią.